Walcząc z nawracającymi zapaleniami zatok, pacjenci szukają pomocy zwracając się do szeregu specjalistów. Bz kompleksowego postrzegania tematu i uświadomieniu wielopłaszczyznowości problemu, choroba ta będzie wciąż nawracać. Medycyna Zachodnia dość powierzchownie zajmuje się występującym w ciele pacjenta śluzem. Jeżeli pacjent ma zatkany nos – są na to krople, jeżeli kobieta ma upławy – większość kobiet się z tym zmaga, więc temat jest pomijany, w przypadku ropnych zmian na skórze – dermatolodzy przypisują maści sterydowe. Jednak z problemem należy zacząć pracę od środka, uświadamiając czym właściwie jest śluz w ciele i jakie ma on zadanie.
Zatoki przynosowe są fragmentem kości twarzoczaszki o budowie pneumatycznej. Mają one bezpośrednie połączenie z jamą nosową. Ponadto w ich obrębie znajdują się wypuklenia błony śluzowej wrośnięte w otaczające kości. Za początek rozwoju tych struktur uważa się okres życia płodowego ostateczne wymiary osiągają w drugiej dekadzie życia. Odgrywają istotną rolę w ochronie Ustroju przed patogennym wpływem czynników zewnętrznych znajdujących się w powietrzu. Ponadto:
- nawilżają ogrzewają wdychane powietrze oraz wyrównują różnicę ciśnień podczas oddychania lub podczas gwałtownego wzrostu ciśnienia,
- wspomagają funkcję węchową,
- zmniejszają ciężar kości czaszki,
- chronią mózgoczaszkę przed urazami,
- ochrona termiczna dla oczodołów i twarzoczaszki,
- przewodzenie dźwięków
Błona śluzowa w ujęciu Medycyny Zachodniej.
Jest to wyściółka większości przewodów występujących w ciele człowieka. Występuje również w narządach wewnętrznych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Znajduje się w obrębie większości przestrzeni, w których może dojść do ruchu i obcierania się jednego narządu wewnętrznego względem drugiego.
Zbudowana jest z dwóch warstw: tkanki łącznej zwanej blaszką właściwą zawierającą naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, gruczoły czy mięśnie gładkie oraz z tkanki nabłonkowej pokrywającej wskazaną tkankę łączną.
Funkcje:
- ochronna - w obrębie narządów, które mają bezpośredni kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, które wnika do środka organizmu (układ pokarmowy, układ oddechowy, drogi moczowe, układ rozrodczy). Wymienić należy również tutaj funkcję ochronną wewnętrzną - aby unikać stanów zapalnych, które mogą występować na skutek ocierania się jednej tkanki względem drugiej – śluz tworzy swojego rodzaju balsam i nawilża tkankę łączną.
- wchłanianie substancji odżywczych w przewodzie pokarmowym,
- funkcja odpornościowa śluzówek związana z występującą w ich obrębie tkanki limfatycznej, mającej ogromny wpływ na utrzymanie właściwej odporności organizmu,
Szczególną cechą tej tkanki jest wytworzenie i podtrzymywanie tak lokalnej odporności, jak i lokalnej tolerancji na antygeny środowiska zewnętrznego występujące na tej śluzówce, ale wymagające zwalczania w innych częściach organizmu.
Śluz i Wilgoć w koncepcji Tradycyjnej Medycyny Chińskiej.
W tym systemie wiele uwagi poświęca się występowaniu śluzu i wilgoci w ciele. Ogromną rolę w transporcie, transformacji i wykorzystywaniu wilgoci w ciele odgrywa funkcja śledziony. To dzięki jej prawidłowej pracy wilgoć z pożywienia wykorzystywana jest we wszystkich procesach fizjologicznych i w nadmiarze wydalana. W sytuacji zaburzeń jej pracy, osłabienia lub zbyt dużej ilości czynników śluzotwórczych, wilgoć mętnieje, zagęszcza się i tworzy się śluz „Tan”. W sytuacji, gdy mamy problem z funkcją Transportu wilgoci – pojawiają się obrzęki. Jeżeli dochodzi do zastojów, przekształca się w Gorącą Wilgoć. Nadmiar wilgoci wpływa na spowolnienie procesów fizjologicznych i mentalnych. Śluz jeszcze bardziej spowalnia wszystkie procesy ze względu na większą gęstość i lepkość. Uznany jest zarówno za przyczynę wielu problemów zdrowotnych, jak i skutek zaburzonej pracy Ustroju.
Uznaje się, że śledziona jest źródłem śluzu a Płuca są zbiornikiem, w którym jest gromadzony. W sytuacji zaburzenia całego procesu transformacji i przekształcania wilgoci, może dojść do nieżytu nosa, zatok, płuc, oskrzeli i gardła. Śluz występujący pod skórą w formie grudek i zastojów, jak również w gardle może być dodatkowo wynikiem niedoborów i zastojów Qi Wątroby.
Diagnostycznie występowanie śluzu w ciele pacjenta może potwierdzić nam gruby, tłusty nalot na języku. Biały potwierdza występowanie Zimna, żółty lub brązowy wskazuje na występujące Gorąco i stan zapalny.

Ogólne leczenie stosowane przy niedoborach Qi Śledziony.
Jedną z podstawowych technik wzmacniania Śledziony jest akupunktura i moxoterapia zastosowana w określonych punktach akupunkturowych.
Najbardziej polecane punkty, to:
- St 36 – Wzmacnia Funkcję Śledziony i Żołądka, jego stymulacja pomaga w wytwarzaniu Qi i Xue.
- Ren 12 – punkt usuwający Śluz i Wilgoć, wzmacnia Śledzionę i Żołądek
- Bl20 – usuwa Wilgoć, wzmacnia funkcję Transformacji i Transportu Wilgoci,
Przy zastoju śluzu w Zatokach zalecane punkty to również St45, jest to koniec meridianu zaopatrującego zatoki, usuwa Gorąco i Wilgoć z głowy. Lokalnie można zastosować punkty występujące w obrębie twarzoczaszki, np. Li20 i Ub2.

Podstawą leczenia zatok jest zastosowanie odpowiedniej diety, eliminującej produkty śluzotwórcze i wychładzające. Zaliczamy do nich: nabiał, cukier, surowe owoce i warzywa, niewłaściwie przygotowane ziarna i zboża, soki, alkohol, gluten. W pierwszej kolejności należy wyeliminować powyższe składniki pokarmowe z diety, aby móc wprowadzić właściwe leczenie.
Dieta powinna opierać się na właściwym przygotowaniu termicznym posiłków – należy skupić się na produktach ciepłych, gotowanych, pieczonych, blanszowanych, smażonych. Nawet ziarna powinny być wcześniej wrzucone na chwilę na gorąca patelnię, aby „odparować” nadmiar wilgoci znajdujący się w ich wnętrzu. Podstawą są odpowiednio przygotowane śniadania – powinny być ciepłe, zjedzone najlepiej między godziną 7:00 a 9:00. Najlepszą propozycją jest zupa, przygotowana wcześniej na bazie „Rosołu Mocy”.

Wskazać również można na przyprawy działające odśluzowująco:
- Kardamon, cynamon cejloński, kurkuma, kminek, goździki. Warto dodawać je do wszystkich potraw, herbat i naparów ziołowych.
- Zioła Chińskie oczyszczające zatoki i usuwające nadmiar wilgoci z Górnego Ogrzewacza: Kwiat magnolii, owoc rzepienia, kłącze anemareny, kwiat wrotyczu, korzeń lukrecji uralskiej, owoc forsycji zwisłej, korzeń dzięgielu chińskiego, owoc cytryńca chińskiego.
Powyższe zioła dostępne są na rynku w gotowej mieszance przygotowanej w kapsułkach – Bi Yan Pian. Stosuje się je 3x dziennie po 2 – 3 tabletki, średnio 3 tygodnie. Dawkowanie i decyzja o podjęciu zastosowania wskazanej mieszanki powinna być jednak wcześniej skonsultowana z terapeutą znających działanie powyższych ziół.
Niesamowite zastosowanie ma również olej z czarnuszki. 1 łyżeczka stosowana 1 – 2 x dziennie również działa oczyszczająco, przeciwzapalnie i odśluzowująco dla dróg oddechowych.
Warto wskazać również bezpośrednie działanie zabiegu Neti. Jest to płukanie zatok wywodzące się z Ajurwedy. Odpowiednio wcześniej przygotowany roztwór soli fizjologicznej z dodatkiem olejków eterycznych lub ziół można zastosować miejscowo – przelewając wodę z jednego otworu nosowego, do drugiego.
Po zastosowaniu tej praktyki, można na zmienione zapalnie miejsce przyłożyć bawełnianą chusteczkę z wsypaną do środka, uprażoną wcześniej na patelni solą.
Bardzo pomocne okazują się również praktyki oddechowe.

Warto również stosować inhalacje z olejkami eterycznymi. Olejki można zastosować wlewając kilka kropli do wanny podczas kąpieli, jak również do specjalistycznego dyfuzora, który może stać w pokoju u osoby dotkniętej problemem chorych zatok. Z olejkami oczywiście należy uważać, są to substancje alergizujące i niewłaściwe ich zastosowanie może niekiedy bardziej zaszkodzić niż pomóc.
Najczęściej stosowane olejki eteryczne w przypadku chorych zatok: pichtowy, eukaliptusowy, majerankowy, geranium, miętowy, z igieł sosny, tymiankowy.
Jak wskazałam w powyższym artykule, problem zatok nie wynika tylko i wyłącznie z lokalnych zaburzeń, lecz niewłaściwą dystrybuują wilgoci i śluzu w obrębie całego ciała. Podstawą do rozpoczęcia terapii jest odpowiedni system żywienia, w dalszej kolejności można zastosować ziołolecznictwo, akupunkturę, płukanie zatok, okłady i wiele innych praktyk dobieranych w zależności od złożoności problemu u danego pacjenta.